Artykuł sponsorowany

Dlaczego data sporządzenia aktu decyduje, gdzie w Krakowie szukać jego odpisu

Dlaczego data sporządzenia aktu decyduje, gdzie w Krakowie szukać jego odpisu

Oryginał aktu notarialnego zawsze pozostaje w miejscu wskazanym przez przepisy prawa, a strony transakcji nieruchomościowej, spadkowej czy spółkowej otrzymują do dyspozycji wyłącznie jego oficjalne wypisy. Miejsce docelowego przechowywania tego dokumentu zależy od upływu czasu od dnia dokonania czynności prawnej. Prawo o notariacie nakłada na osoby wykonujące ten zawód ścisły obowiązek przetrzymywania oryginalnych dokumentów przez okres dziesięciu lat. Po upływie tej dekady cała dokumentacja z danego rocznika jest zamykana i przekazywana do archiwum ksiąg wieczystych właściwego terytorialnie sądu rejonowego. Zrozumienie tego sztywnego podziału czasowego to podstawowy krok, który pozwala znacznie szybciej ustalić, do jakiej instytucji należy skierować wniosek o wydanie dodatkowego poświadczonego dokumentu.

Zasady przechowywania aktów przed upływem dekady

Data sporządzenia aktu notarialnego stanowi kluczowe kryterium przy poszukiwaniu jego archiwalnej kopii. Dokumenty młodsze niż dziesięć lat znajdują się w kancelarii, w której dokonano pierwotnej czynności prawnej. W trakcie trwania tego okresu notariusz dysponuje oryginałem i na jego podstawie przygotowuje poświadczone wypisy na żądanie uczestników czynności. Prawo do uzyskania takiego odpisu mają również osoby potrafiące wyczerpująco wykazać przed urzędnikiem swój interes prawny. Sam oryginał spoczywa w zabezpieczonym archiwum zakładowym, które każda placówka musi prowadzić zgodnie ze ścisłymi wytycznymi.

Upływ dziesięcioletniego terminu powoduje automatyczną zmianę właściwości instytucji przechowującej całą teczkę. Po zakończeniu wymaganego okresu dokumentacja opuszcza biuro notariusza i trafia do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego. Miejsce to jest przypisane do lokalizacji, w której mieściła się siedziba kancelarii w momencie podpisywania umowy. Zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe, takie jak zakończenie działalności zawodowej czy przejście na emeryturę przed upływem omawianej dekady. Prawo przewiduje wtedy przekazanie archiwum innemu wyznaczonemu zastępcy notarialnemu lub skierowanie go bezpośrednio do właściwego sądu. Zlokalizowanie akt wymaga wówczas kontaktu z miejscową izbą notarialną, która prowadzi rejestry określające, dokąd trafiły księgi z nieczynnego punktu.

Kompletowanie wniosku i procedura dostępu do archiwum

Prawidłowe przygotowanie podania o udostępnienie wypisu wymaga wcześniejszego zgromadzenia szczegółowych danych historycznych o zawartej umowie. Absolutną podstawą wniosku jest dokładna data sporządzenia aktu, prawidłowe imiona i nazwiska stron transakcji oraz precyzyjnie określony rodzaj czynności. Ogromnym ułatwieniem dla pracowników instytucji jest podanie numeru repertorium przypisanego do sprawy. Zazwyczaj widnieje on na starszych kopiach, pismach urzędowych powiązanych z majątkiem lub w dziale historii księgi wieczystej danej nieruchomości. Komplet tych danych daje pewność, że urząd zdoła szybko zidentyfikować teczkę wśród tysięcy podobnych woluminów.

Dla dokumentów starszych niż dziesięć lat ścieżka poszukiwań wymusza bezpośredni kontakt ze strukturami sądowymi. Wydobycie akt przekazanych uprzednio z kancelarii do sądu rejonowego wiąże się ze skierowaniem pisma do wydziału obsługującego odpowiednią dzielnicę. Taka procedura administracyjna przeważnie wymaga nieco więcej czasu niż standardowa obsługa u notariusza. Pracownicy sądu muszą bowiem fizycznie zlokalizować odpowiednią księgę w obszernych magazynach archiwalnych.

Koszty oraz czas realizacji zależą od obecnego miejsca spoczynku poszukiwanego oryginału. Wydanie odpisu notarialnego w Krakowie przez funkcjonującą kancelarię podlega opłacie ustalonej na podstawie przepisów o taksie notarialnej. Oblicza się ją stosownie do objętości tekstu, doliczając ustawowy podatek od towarów i usług. Dokumentacja wydobywana z archiwum sądowego podlega z kolei zupełnie innemu cennikowi, opartemu na regulacjach budżetowych. W takich wypadkach pobierana jest jednolita opłata sądowa wyliczana proporcjonalnie do liczby stron wydanego poświadczenia.

Znaczenie wczesnego planowania procedur dokumentacyjnych

Wiek dokumentu potwierdzającego przebieg transakcji wprost determinuje skomplikowanie kroków niezbędnych do odzyskania jego urzędowej kopii. Brak wiedzy o dacie sporządzenia umowy znacząco wydłuża proces weryfikacyjny, wymuszając równoległe zapytania w bieżących rejestrach oraz archiwach sądowych. Zgromadzenie kompletu informacji na bardzo wczesnym etapie minimalizuje ryzyko kierowania korespondencji do niewłaściwego urzędu.

Codzienna praktyka obrotu prawnego pokazuje, że staranne przechowywanie sygnatur ułatwia uporządkowanie późniejszych formalności majątkowych. Kancelaria Notarialna Bożena Koćma, Adam Rogala podczas odczytywania aktu informuje uczestników spotkania o zasadach udostępniania i archiwizacji dokumentacji. Dzięki temu strony od samego początku zdają sobie sprawę z dziesięcioletniego terminu, przez który biuro odpowiada za wydawanie wypisów. Świadomość, że po dekadzie obowiązek udostępniania akt przejmują właściwe sądy rejonowe, pozwala w odpowiednim czasie bezbłędnie zlokalizować dowód nabycia spadku lub własności.